Hartcoherentie
een moeilijk woord voor een evenwichtige relatie tussen ons hoofd en hart. De bezigheden van iedere dag doen een beroep op ons organisatorisch vermogen. Volle agenda’s, strakke schema’s, deadlines, met kunst en vliegwerk slagen we erin om alle ballen in de lucht te houden. Een kwestie van je hoofd er bij houden. Zo lijkt dat in ieder geval!
Wetenschappelijk is aangetoond dat er in ons hart een neuraal netwerk zit, ons zogenaamde ‘hartbrein’. Dit hartbrein staat in verbinding met onze hersenen, het functioneert als ontvanger van signalen die ons beroeren en reageert daarop. Bijvoorbeeld het moment dat je in het donker plotseling heel erg schrikt van iets en je hart direct in je keel zit en enorm bonkt, je ademhaling wordt snel, je begint te transpireren en je hebt het klamme zweet in je handen staan. Fysiek gebeurt er op dat moment heel veel en de signalen naar je hersenen om die reacties plaats te laten vinden lopen van je hartbrein naar je hersenen. Een onderdeel van dit proces is dat er allerlei stofjes worden aangemaakt die verantwoordelijk zijn voor de reactie op de betreffende gebeurtenis. Bij stress of angst is dat bijv.: adrenaline.
Een wezenlijk onderdeel in dit hele systeem is ons autonome zenuwstelsel. Om hier een voorstelling van te krijgen zou je het de rem en het gaspedaal in ons lichaam kunnen noemen. Hier worden “ opdrachten” ontvangen en de uitvoering daarvan maakt dat er veranderingen plaats vinden in de “chemie” van ons hele systeem.
Als er bijvoorbeeld iets gevaarlijks gebeurt is onze angst en schrik de aanleiding om in ons autonome zenuwstelsel direct zo te regelen dat er stoffen in ons lichaam aanwezig zullen zijn die het mogelijk maken om te vluchten, te rennen, actie te ondernemen. Onze spijsvertering staat op een laag pitje, onze ademhaling versnelt, bloeddruk verhoogt, we zijn heel alert, onze spieren zijn gespannen. Volop brandstof en goede condities die passen bij de situatie, vol op het gaspedaal!
Omgekeerd, als we aan een prachtig strand liggen, geen zorgen, geen telefoon, alles is in orde we hebben vakantie en voelen ons goed. In ons autonome zenuwstelsel worden geen opdrachten ontvangen die om actie vragen, integendeel, alles kan fijn op de rem er is niets aan de hand! De stoffen die bij deze toestand in ons lichaam aanwezig zijn zorgen voor een lagere bloeddruk,rustige ademhaling, onze darmen kunnen rustig hun werk doen, onze spieren zijn ontspannen. Er wordt geen “brandstof” voor actie gemaakt, er is ontspanning, rust!
Als het goed is passen de chemische processen in ons lichaam bij de gebeurtenis van het moment. Jammer genoeg is dat vaak niet het geval! Doordat het dagelijks leven veel van ons vraagt en er bijna iedere minuut van de dag van ons verwacht wordt dat we alert zijn is de reactie van ons systeem; altijd paraat zijn, continu stand by! Het logische gevolg is; Onrust, spanning in de spieren, verhoogde bloeddruk, ontregelde spijsvertering enz.
Nu wil ik graag terug komen op het hartbrein,het neurale netwerk in ons hart van waaruit signalen opdrachten naar het autonome zenuwstelsel gaan. Het is mogelijk om hier zelf invloed op uit te oefenen d.m.v. ademhalingstechnieken. De toepassing van deze techniek is bedoelt om bewust te ervaren wat voortdurende onrust en stress met ons lichaam en dus met ons als persoon doet en hoe we dit kunnen doorbreken. Hoe we rust kunnen voelen als er geen reden voor onrust is. Zelfs rust voelen in een onrustige situatie, kalm kunnen zijn als het spannend is en daardoor beter kunnen focussen, reageren en presteren.
Een te hoge bloeddruk zal lager worden en chronische pijn wordt beter verdragen en zal minder nadrukkelijk aanwezig zijn. Een verstoorde nachtrust kan herstellen. Het gaat hier niet over wonderen maar over een logisch gevolg van kennis van ons eigen systeem en weten wat we met die kennis kunnen doen.
Met behulp van een voor dat doel ontwikkeld computer programma is het mogelijk om via een sensor visueel te maken hoe het met de relatie tussen ons hoofd en hart gesteld is. Hoe vaak wij bijvoorbeeld gas geven, en er dus brandstof door ons lichaam gaat, die voor een opgejaagd gevoel enz. zorgt, terwijl er op dat moment geen sprake is van een gevaarlijke situatie.
Datzelfde programma is er op gericht om op een andere manier te leren adem te halen waardoor je invloed uitoefent op de relatie tussen je hart en je hoofd en gebruik maakt van de capaciteiten van je hartbrein.
Deze techniek is niet nieuw, neurocardioloog Andrew Armour schreef al in 1991 over het bestaan van dit hartbrein. Meerdere wetenschappers hebben zich er vervolgens in de jaren daarna op gericht om de werking en mogelijkheden hiervan te bestuderen. Deze techniek is het resultaat en de methode wordt op veel plaatsen ingezet:
Cardiologen maken er gebruik van als hulpmiddel om mensen te leren zelf invloed op o.a. hun bloeddruk uit te oefen. In de Psychiatrie wordt het gebruikt om mensen te helpen meer rust en minder stress en spanning te ervaren. In de Top Sport wordt het gebruikt om sporters te helpen focussen zodat hun prestaties optimaal zijn. Binnen het onderwijs wordt het gebruikt om leerlingen met faalangst of concentratieproblemen te helpen. Mensen met A.D.H.D. hebben voordeel van dit trainingsprogramma omdat het helpt orde in de chaos te brengen,rust in de onrust en helpt om te leren concentreren en focussen. Op oncologie afdelingen in ziekenhuizen is het een waardevol hulpmiddel omdat veel mensen daar angst en stress ervaren die hun heel veel energie kost die beter gebruikt kan worden voor opbouw en herstel.
Nogmaals,het gaat hier niet over een wonder, maar over een methode die iedereen altijd en overal toe kan passen zonder dat je kostbare aanschaffen hoeft te doen. Ons hart en ons hoofd hebben we tenslotte altijd bij ons!!!